Ara

Yazıyooooor!


"Koku" Bulten sizleri bekliyor, ayda iki defa
TIKLA
Yaziyor! Okuyoooor... okutuyor!

Anket

Favori Distopya Romanınız?
 

Twitter'da Takip Et

Haberdar Olun!

Zeno'nun Bilinci PDF Yazdır e-Posta
Z
Italo Svevo tarafından yazıldı.   
Salı, 10 Nisan 2012 20:30

Kitap

Yazar adı: Italo Svevo

Yayınevi: Can

Çevirmen: Neyire Gül Işık

Esasında her şey Doktor S’nin kendisine tedavi için gelen Zeno Cosini’den intikam almak istemesiyle ortalığa dökülmüştür. Evet katılıyorum, hastasına ait tüm itirafları hatta mahremiyeti kamuoyu ile paylaşan Doktor S.’nin yaptığını doğru bulmayabilirsiniz; ama ya tedavi için altı ayını harcayıp tam işleri yoluna koymaya başlamışken kendisini yüzüstü bırakan Zeno’ya ne demeli? Doktor S. sayesinde bitmek tükenmek bilmez sorunlarına en iyi çözümün “öz yaşama hikayesi” yazmak olduğunu görmüşken; Doktor S.’nin çabalarıyla eline kalemi alıp, o en derinde yatan “neden”i bulmuşken; Ve tam da  psikanalizin engin çözümlemelerine kendini teslim etmişken; “arkasını dönüp gitmek” ve bu tedavinin işe yaramadığını düşünmek yenilir yutulur bir davranış mıdır? Bu ne cürettir? Bu ne düşüncesizliktir? Bu yüzden Doktor S. haklıdır; tüm bunlara rağmen ona açık bir kapı bırakır. Eğer Zeno, tedaviye geri dönerse; yayından elde edeceği yüklü geliri onunla paylaşacaktır. Hangi doktor çabalarını hiçe sayan  hastası için böylesine bir fedakarlıkta bulunur. Doktor S. amacını tek bir cümleyle özetler “Anılarını, öcümü almak için yayımlıyorum, umarım buna pek öfkelenir.

Başlamak en zorudur bilirsiniz; Zeno da başlayamaz; daha doğrusu nerden başlayacağını bilemez; yaşam hikayesini kaleme almak için; ilk cümleyi yazmak için; ihtiyacı olan anıyı bulamaz;  bu nedenle çocukluğuna dair “bir anıyı bulamamak” üzerine yazmaya başlar; ve arkası çorap söküğü gibi gelir. Ömrü boyunca peşini bırakmayan tüm garip alışkanlıklarını nasıl edinildiğini; neden edinildiğini; hangi kısır döngülere tutsak olduğunu öğrenir okur. Mesela sigaraya olan tutkusunu kendisi bile çözemez;

“Oysa o zamanlar sigarayı, nikotin tadını, beni düşürdüğü durumu seviyor muydum yoksa nefret mi ediyordum, bilmiyorum.”

Bazen sorunu çözmek için nedeni bilmeye ihtiyaç yoktur. Doktoru ve babası ona sigarayı bırakması konusunda hep baskı yaparlar. Zeno da doğru kararı verir.

“Madem bana dokunuyormuş, bir daha hiç sigara içmeyeceğim” der.

Ancak sigarayı bırakma konusundaki kararlı ve istekli tavrı hemen ardında yeni bir tutku yaratır Zeno’nun yüreğinde karşı koyulması imkansız bir tutkudur bu. Sigarayı bırakmaya son bir sigara içtikten sonra başlayacaktır.Ve bu ikilem ardında yıllar boyunca benzer cümleler yazdırır Zeno’ya

“Bugün, 2. Şubat. 1886, Hukuk öğreniminden Kimya öğrenimine geçiyorum. Son sigara!”

Karar vermenin kolay, uygulamanın zor olduğunun bilincinde olan Zeno2nun hayatındaki kıilometre taşlarından biri; babasının ölümüdür. Zeno’nun, babasının ölümü nedeniyle çektiği acıların kaynağı aslında kendisidir. Zeno, karakter olarak babasından çok farklıdır ve ilişkilerinde kendi yetersizliklerinin ve babasının onayını hiçbir zaman alamamış olmanın verdiği huzursuzluk vardır: “Birlikte olmamızı güçleştiren bir diğer şey de, kafa yapısı bakımından hiçbir ortak yanımızın bulunmayışıydı. Birbirimize baktığımızda ikimiz de kendi kendimizle gurur duyarak gülümserdik, bir baba olarak geleceğimden kaygılandığı için, onun gülümsemesi pek buruktu ... Aramızda ortak yanlar o denli azdı ki, dünyada kendisini en çok tedirgin eden kişilerden birinin ben olduğumu itiraf etmişti bana.”

Ardında Zeno evlenmeye karar verir. Ve yaşam illetine yeni bir alışkanlık kazandırır; Zeno, umduğu ile değil bulduğu ile yetinmek zorunda kalır.Hayat budur işte. Daha sonrasında yakalandığı “elli dört hareket hastalığı”; karısı ve metresi arasındaki kararsızlığı; bir ortaklıkla ticaret atılması ve ardından aynı ortaklıkla batması; ardından taşıdığı maddi ve vicdani yükümlülükler.... Yıpranmış zihni ve altüst olmuş sinirleri nedeniyle kendini doktorun çalışma odasında bulur...

Zeno, altı ay boyunca kendini Doktor S.’ye ve psikanaliz tedavisini teslim eder. Sonucunda kendine koyulan tanı şaşkınlık yaratır.

“Zamanında, merhum Sofokles’in zavallı Oidipus’a koyduğu tanının aynısını koymuştu: meğer ben anneme aşıkmışım da babamı öldürmek istermişim.”

Ve kendisi şöyle bir sonuç çıkarır.

“Psikanalizin ne olduğunu iyice öğrendim. İsterik kocakarıları coşturmaya yarayan bir kandırmaca, saçma sapan bir aldatmacadan başka bir şey değil psikanaliz!”

Bir başyapıt daha tavsiye ediyoruz size; okuyun ve Kitap kokusunu takip edin…

Ne Okusam

TEZER ÖZLÜ

İlk kitabı 1963'ten itibaren dergilerde yayımlanan öykülerinden oluşan Eski Bahçe'dir. Kitap ilk kez 1978'de basıldı. 1980'de ilk romanı olan Çocukluğun Soğuk Geceleri yayımlandı. Kendisini derinden etkilemiş üç yazar olan Svevo, Kafka ve Pavese'nin izinden giderek yazdığı ikinci romanı 1983'te Auf den Spuren eines Selbstmords (Bir İntiharın İzinde) adıyla yayımlandı. 1983 Marburg Yazın Ödülü'nü kazanan kitap, yazar tarafından Yaşamın Ucuna Yolculuk adıyla Türkçe olarak bir anlamda yeniden yazıldı ve bu haliyle 1984'te basıldı. İlk öykü kitabı Eski Bahçe ölümünün ardından, daha sonra yazdığı öykülerle birlikte Eski Bahçe - Eski Sevgi 1987'de okurla buluştu. Gergedan Dergisi 13. sayısında yazar anısına bir "fotobiyografi" yayımladı. Günce ve anlatılarından bazı parçalar ise Kalanlar (1990) adlı küçük bir kitapçıkta bir araya getirildi. Bu kitapta yer alan çoğu Almanca yazılmış metinlerin çoğu, Sezer Duru tarafından Türkçe'ye çevrildi. Özlü'nün yayımlanmamış senaryosu Zaman Dışı Yaşam da 1993'ten itibaren yazarın tüm yapıtlarını yayımlayan YKY tarafından basıldı. Bu seride, yazarın dostu Leyla Erbil'e yazdığı mektuplardan oluşan Tezer Özlü’den Leyla Erbil’e Mektuplar (1995) da bulunmaktadır.

Eserleri

Eski Bahçe (1978), öykü

Çocukluğun Soğuk Geceleri (1980), roman

Auf den Spuren eines Selbstmords (Bir İntiharın İzinde 1983),roman

Yaşamın Ucuna Yolculuk (1984), roman

Eski Bahçe - Eski Sevgi (1987), öykü

Kalanlar (1995), deneme

Zaman Dışı Yaşam (2000), senaryo

Yazar

 

Italo Svevo'nun Trieste Doğa Tarihi müzesi önündeki insan boyutunda heykeli. Heykelin önündeki plakette Zeno'nun Bilinci romanından şu alıntı göze çarpıyor: Yaşam ne güzel ne de çirkindir, yaşam orijinaldir! (cümlenin aslı: La vita non è nè brutta nè bella, ma è originale!)

Italo Svevo veya asıl ismiyle Hector Aron Schmitz (kısaltılmış haliyle Ettore Schmitz) (doğum 19 Aralık 1861 - ölüm 13 Eylül 1928) İtalyan romancı ve oyun yazarı. Yaşamının büyük kısmını Trieste'de geçiren Svevo'nun önemli yapıtları arasında Zeno'nun Bilinci de vardır.

İtalo Svevo 1861'de Trieste'de hali vakti yerinde bir yahudi ailenin içinde doğdu. Francesco ve Allegra Schmitz'in sekiz çoçuğunun (sırasıyla Paola, Natalia, Noemi, Adolfo, Ettore, Elio, Ortensia ve Ottavio) beşincisiydi. Eğitiminin bir kısmını 12 yaşında gittiği Almanya'da Würzburg yakınlarındaki Segnitz kolejinde aldı. 17 yaşında Trieste'ye dönüşünde bir süre Instituto Superiore Revoltella'ya devam etti. 1880'de aile şirketinin batması ve babasının sağlığının bozulmasıyla okulu terk edip bir bankada işe girmek zorunda kaldı. 1892'de kendi çabasıyla ilk romanı Una Vita'yı yayınladı. Kitap okurlar ve kritikler arasında ilgi uyandırmadı. 1892'de babasının ve 1895'de annesinin ölümünün ardından 1896'da kuzeni Livia Veneziani ile evlendi. O sıralarda bankadan ayrılıp eşinin babasının yanında işe girdi. 1898'de ikinci kitabı Senilità (Yaşlılık) çıktı ve o da aynı ilgisizlikle karşılaştı.

1907'de Trieste'de ingilizce öğretmeni olarak çalışmakta olan James Joyce ile tanışıp ölümüne kadar sürecek olan bir arkadaşlık kurdu. İlerleyen yıllarda ise Freud'un çalışmalarının etkisinde kaldı. Bu etki 1919'da yazmaya başladığı ve 1923'de yayınladığı La coscienza di Zeno'da da (Zeno'nun Bilinci) açıkça görülüyordu. Birkaç yıllık sessizliğin ardından kitap ilgiyi Svevo üzerine çekerek edebiyat çevrelerinde renkli bir tartışma başlattı. 1928'de La coscienza di Zeno'nun devamı olarak tasarladığı dördüncü romanı Il vecchione o Le confessioni del vegliardo'yu yazmaya başladı. Ancak aynı yıl Motta di Livenza'da bir araba kazası sonucu öldü.

Romanları

Hayat İşte

Yaşlılık

Zeno'nun bilinci

Bağlan



Bu sayfayı ekleyin...
  Bu yazı üzerindeki tüm haklar saklı olup, izinsiz kullanılması yasaktır.

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile